marvel in foroyar

"81:1"

2010-04-26T05:39:00.003-05:00

W nocy zadzwonił Roald Amundsen i tak mówił: „Marv, ciamkam żelki na krańcu świata w towarzystwie Wernera Herzoga. Jesteśmy tu incognito. A ty zajaw: Marcin Michalski i Maciej Wasielewski napisali książkę - zbiór reportaży z Wysp Owczych. Tytuł roboczy - „81:1”. Broni się”.

PS. Niebawem pierwsze szczegóły dotyczące publikacji. Amundsen ma się dobrze. W lipcu skończy 138 lat.

Baner

2010-01-21T15:33:00.013-06:00

Widzicie baner. Dostałem go w prezencie od Magdy - koleżanki z pracy.

Magda sama zaproponowała pomoc, a chwilę później napisała esa: "Panie bloger, Pan sprawdzi pocztę na tlenie". ; Uścisk!

Kinia nagabywała kolegów z redakcji: – Wysłałeś już sms na Maćka? Jeszcze nie? To może teraz? Postoję i popatrzę jak wysyłasz. ; Uścisk!

Natka działała na uniwersytecie. Napisała w mailu: „Zagłosowałam, nakazałam też bratu, mamie i znajomym :) Powodzenia życzę Maćku drogi :)” ; Uścisk!

Karola: „Ja wysłałam (x2), mąż wysłał (x2). Mama i tata po jednym, teraz zaatakuję moje przyjaciółki i ich chłopów ;) Się kręci fajnie Maciejko! Gratulacje za 2. mce!” ; Uścisk!

Kasia mówi: "Pół Gorlic chwyci za komórki". ; Uścisk!

Ola i Jaś wymyślili dla mnie newsa ; Uścisk!

Marcin wysłał esemesa na mój blog. I 30 esemesów do znajomych, żeby zagłosowali: „Nic wielkiego nie zrobiłem” ; Uścisk!

Michał: „Ja wysłałem, ale do znajomych nie wyślę, bo to obciach”. Następnego dnia: „Ale nie obraziłeś się chyba?” ; Uścisk!

Asia pisze: „Uwielbiam Cię”, ale zaraz dodaje: „czytać” ; Uścisk!

Kasia pisze: „Maciusiu, akcja sms rozpoczęta. Bardzo przyjemnie mi się czytało więc z miłą chęcią Ci pomogę :) Tak więc telefony w dłoń i na koń! Powodzenia!!!”. Uścisk!

Agata: „No ja myślę, że się moje smsy przydadzą :) Powodzenia!”. Uścisk!

Ola: ” Maćku, będzie jeszcze lepiej! ja sama mam kilka telefonów :)))” Uścisk!

Wojtek: „Wyślę pięć esemesów! Nie można? To chociaż z drugiego telefonu. Zrobione! I do mamy zadzwonię. Też zagłosuje” ; Uścisk!

Ania „trzymała wszystkie kciuki” i zaoferowała pomoc: „Jak chcesz, nauczę cię jak sprawdzić ile osób zajrzało na twojego bloga” ; Uścisk!

Karolina puściła sms i nazwała mnie „świetnym gościem”. Uścisk!

Ewa zrobiła to samo – „bo to dobry i porządny chłopak”. Uścisk!

Robert: „Mi też się podoba” ; Uścisk!

Łukasz pyta: „A nie mogłeś staranniej tych zdjęć powklejać?” Uścisk!

Mat: „Wasielewski, tu są moje komórki. Bierz i wysyłaj!”. I wysłał sam. I jeszcze namówił znajomych. Uścisk!

Marcin: „Zagłosowałem. Jak wygrasz, zapraszasz na wódkę ;-)” Uścisk!

Marta: „Masz głos i ode mnie! A co!” ; Uścisk!

Havnar: „proszę prześlij mi nick i hasło do Twojego bloga. Trzeba poprawić to Streymor, Trondur – sam nie lubisz jak mylą na Wasilewski :)” ; Uścisk!

Łukasz: „Jeszcze raz podziękujesz za smsa i strzelę cię w ryj”; Uścisk!

Maciek: „Roześlę po znajomych. Tylko jak ich namówić? Napiszę coś cynicznego”; Uścisk!

Błażej: „Stary, głosowałem, bo fajnie się czyta. Nie dlatego, że jesteśmy kolegami”. Uścisk!

Janek reklamował blog na komunikatorach. Uścisk!

Daniel pisze: „Wisisz mi 1,22 z Vat :)”, po czym namawia do głosowania znajomych w pracy: „Musiałem kupić im colę” ; Uścisk!

Marta codziennie się uśmiecha i pyta: „Maćku, a który dziś jesteś? Trzymam kciuki” ; Uścisk!

Kuba: „Drugi jesteś? To masz szansę” ; Uścisk!

Staszek: „Mam nabożeństwo do Norwegii. Musimy porozmawiać o Wyspach” ; Uścisk!

Olga: „Poszło do znajomych info”; Uścisk!

Marta: „Dorwałam jeszcze trzy komórki” ; Uścisk!

Błażej, Maciek, Jacek, Tomek, Łukasz: „Stary, i tak bym zagłosował” ; Uścisk!

Kasia, Maciek, Maciek, Karolina, Iza: „Podaj numer, po prostu podaj numer, no…”

Ania: „No teraz tylko jeszcze ta imprezka!” ; Uścisk!

Kasia: „A wyślesz mi kartkę z wakacji marzeń?” ; Uścisk!

Kasiu, kartkę z wakacji marzeń zmajstrujemy wszyscy tu uściśnięci. Po prostu ustawimy się do zdjęcia. Choćby pod Rotundą albo inną kolumną Zygmunta. Dlaczego?

Dwa lata temu kręciłem z Havem film o Forojarze. Dukałem do kamery mniej więcej tak:

„Uciekamy do krainy imbirowych ciastek i barwionych fioletem owiec, gdzie histeryczne banery przegrywają w starciu z korkowymi tablicami, gdzie nie będą nas kąsały komary zatrudnione w pionie marketingu, gdzie telewizja gra sześć godzin na dobę, gdzie pod intelektualistów nie podszywają się półanalfabeci z Bergmanem w awatarze, gdzie ludzie wymieniają serdeczności a nawet szanują się nawzajem. Paradoks: uciekamy do krainy baśni, do świata ogrodowych elfów, w poszukiwaniu tego, co zwykliśmy nazywać prawdziwością. I nie w tym mesjanistyczno - propagandowym znaczeniu – uciekamy szukać samoorganizujących się społeczności, atmosfery familijnych rautów, gdzie senior rodziny – kochany niedołężny dziadunio, chrypliwym głosem opowiada domownikom sagi po zmroku. Uciekamy szukać poważanych pisuardes, prostolinijnych ludzi, nieudawanych pochwał i tej cichej dumy, kiedy ktoś chwali twój wysiłek. Tak zapamiętaliśmy Wyspy Owcze z poprzednich podróży”.

Odkrycie minionego tygodnia: Znalazłem to wszystko pośród Was. Pod umowną Rotundą.

• Szczególne podziękowania należą się mojej Rodzinie – najbliższej, dalszej i dalekiej – piątym wodom po kisielu – każdemu, kto palcem dotknął „wyślij”.

• Dziękuję wszystkim, których nie wymieniłem z imienia, a którzy oddali na mnie głos.

Blog marvelinforoyar istnieje od października 2007 roku. W tym czasie jego autor otrzymał kilkadziesiąt postów i maili. Na każdy odpowiedział. Czytelnicy najczęściej pytali o pracę, nocleg i atrakcje turystyczne na Wyspach Owczych.

Marvel pisze lepsze i gorsze artykuły. Na Wyspach Owczych skrobał ryby, wędrował i pisał. Żeby skrobać ryby na Wyspach Owczych, kopał rowy w Warszawie (po godzinach pracy w redakcji).

PS. Już nie głosujcie!

Niełatwo o ludziach

2010-01-21T15:01:00.008-06:00

Łukasz sprawił mi przyjemność. Mówi: Wiesz, chłopaku, na twoim blogu jest dużo o ludziach...

(A przecież niełatwo o ludziach, kiedy wszyscy w domach pochowani).

2010-01-12T08:15:00.005-06:00

Drodzy Czytelnicy,

proszę o Wasze głosy w konkursie na Bloga Roku 2009.
Będzie mi miło, jeśli wyślecie SMS o treści: D00123 na numer 7144.

Z jednego telefonu można wysłać tylko jednego smsa – koszt 1,22 zł (bez niespodziewanych górek).

Dziękuję za życzliwość, Maciek Wasielewski

Jepetto skrył się w Leynar

2010-01-11T07:09:00.002-06:00

W Leynar na wyspie Streymoy żyje współczesny Jepetto. Niewtajemniczonych osadników bezpieczniej jednak pytać o Ole Jakoba Nielsena, stolarza, rzeźbiarza, wytwórcę lamp albo najżyczliwszego mieszkańca w osadzie. Współczesny Jepetto jest Duńczykiem, rozmyśla po farersku, mówi do drzew i uwalnia z fletu ludowe melodie. Przed pracą czyta Tolkiena, pochrupuje gorzką czekoladę i zapija kawą z nutą cynamonu. Jest też jedynym człowiekiem na świecie, który rzeźbi w farerskim drewnie.

Alterier Olego jest bardziej kreskówkowe niż rzeczywiste. Jest jak muzyka Yanna Tiersena, jak manufaktura czekolady albo stronica książki z rozkładanymi obrazkami, gdzie tekturowe cudeńka pozostają w pamięci długo po utracie dzieciństwa. Tu skromność jest rozkoszna a rzemiosło myli się z czarami.

Do pracowni Olego prowadzą wąskie kamienne schodki, potem musisz chwycić za kołatkę, a gdy drzwi zaczną skrzypieć, buchnie woń świeżej żywicy. Przywita cię siwy Dun w kapeluszu włóczykija i najpewniej zaprosi na herbatę. Na pięciu metrach kwadratowych upchnął imadło, tokarkę, pilarkę, frezerkę, strugarkę i szlifierkę. Stary szwedzki piecyk służy za biurko, na którym porozrzucane są dłuta, młotki i strugi. W kącie spoczywa dziwaczna miotła, gdzie kij przypomina pełzającego węża.

Tróndur nie ma megafonu

2010-01-10T06:37:00.005-06:00

Jón, rysownik, autor ilustracji do książek (rocznik 87): Jeśli internet jest globalną siecią, to proszę - Wyspy Owcze - dajcie się w nią złowić! Internet to megafon, więc krzyczę głośno, bo tylko tak zostanę usłyszany po drugiej stronie Morza Norweskiego. Jak chcę zaistnieć? Chcę prowokować, chcę stawiać trudne pytania.

Tróndur Patursson, ceniony farerski malarz i rzeźbiarz (rocznik 44): Moja sztuka wymaga ciszy. Kiedy zamykam się w pracowni, nie biorę ze sobą telefonu ani zegarka.

# Na zdjęciach Tróndur w pracowni. Jóna rozpoznamy na fotosie do postu "Krabbameini".

Takk fyri!

2009-12-28T08:07:00.000-06:00

Kilka zdań do przyjaciół z Wysp Owczych:

Til mínar deiligu føroysku vinir. Eg vil fegin takka tykkum fyri tídina eg var í Føroyum. Eg hugsi ofta um tykkum, og vil altíd minnast tykkum í hjartanum - gódu fólk frá Vestmanna, Sandavági, Midvági, Sørvági, Tórshavn og øllum oyggjunum. Her er mín ferda bloggur frá Føroyum. Alt tad besta. Takk fyri :)

Grindwale są lojalne

2009-12-27T12:02:00.009-06:00

Na horyzoncie wyrastają dziesiątki łodzi motorowych. To Farerzy zaganiają do brzegu poszarpane od harpunów, lecz jeszcze żywe walenie. Wykorzystują elementarną cechę grindwali – lojalność. Silne więzy społeczne skazują na śmierć także nieranionych członków stada. Zdrowe grindwale płyną za okaleczonymi towarzyszami do zatoki, gdzie ostatecznie zostaną zarżnięte.
Ich zwłoki zostaną rozłożone na plaży w rzędach, jedna przy drugiej, w równych odstępach. Wokół zwłok, krążyć będą uczestnicy wyprawy – ojcowie i ich nieletni synowie – ci najmłodsi w dmuchanych kamizelkach na wypadek utonięcia. Zbliżenie na głupio rozdziawiony pysk walenia, na nieruchome rozwarte ślepię i dwoje nastolatków uwieczniających ten pysk i to ślepię za pomocą aparatu fotograficznego w telefonie komórkowym. Melodia zarzynania grindwali to właśnie rozpaczliwy, chwytający za gardło pisk waleni, ożeniony z warkotem silników i „pstrykiem” idiot-kamery.

– Nie zarzynamy świń, ani kurcząt. Wierzymy, że udany połów jest darem od Boga – argumentuje Regin, który uczestniczył w jedenastu polowaniach na grindwale. – Ale ty mnie nie rozumiesz, prawda?

Zdjęcia z polowania na grindwale są własnością Janusza Kamoli i bez jego zgody nie wolno ich rozpowszechniać.

Hulajnogą pod dnem Atlantyku

2009-12-27T11:26:00.006-06:00

Mój przyjaciel Hav (na gazetowym fotosie po prawej stronie) jest pierwszym człowiekiem na Ziemi, który pokonał hulajnogą 5 kilometrową trasę pod dnem Atlantyku (trasa prowadzi przez tunel łączący dwie wyspy).

Marvovi, tuż przed wjazdem do tunelu, rozklekotało się diabelskie koło. Mógł popaść w depresję, ale rok później, posiłkując się nową hulajnogą, został pierwszym człowiekiem na Ziemi, który przebył ten odcinek w tę i z powrotem.

Nasze dokonanie upubliczniła poczytna farerska gazeta. W tunelu nawdychałem się spalin, tak że wzięło mnie na wymioty.

Konsulat

2009-12-27T10:52:00.010-06:00

Cudowna rodzina Johannesenów - od lewej Birgir, David i Agnieszka. Urocza blondynka na fotosie poniżej to Emma.

Nigdy nie zaznałem tyle bezinteresownej dobroci, co na Gundadalur w Tórshavn. Zmarznięty dostałem ciepłą pierzynę, kilkadziesiąt gorących herbat, ciepłe skarpety, dobre słowo i najpyszniejszą kruszonkę w malinach na świecie.

Farerska Polonia lubi mówić, że Johannesenowie prowadzą konsulat, którego nigdy na Wyspach Owczych nie było. Konsulom - Agnieszce i Birgirowi - nikt za pomaganie nie płaci.

Z Davidem grałem w piłę i toczyłem wojnę na śnieżki. Do Emmy uśmiechałem się nieśmiało. Agnieszka i Birgir uświadomili mi, jak chciałbym żyć.

PS. Historia ostatniego kadru - Hav cyka fotę. Wołam do Hava - Zjadłbym pizzę w Hvonn. Wtrąca się mężczyzna z niebieską torbą (widoczny na zdjęciu): - Jesteście z Polski? Zabieram was do siebie.

Tak poznajemy Birgira.

Policzyłem: 78563 owce

2009-12-27T10:35:00.007-06:00

Nad Wyspami Owczymi unosi się aura tajemniczości – temu wrażeniu, nie potrafi się oprzeć ten, kto spędził na archipelagu choćby dwa dni podczas postoju promu Smyril Line w drodze na Islandię.

Czasem lubię pomyśleć, że Farerom przysłużył się jakiś wyjątkowy psotniś, który rozlał sos albo niebieski atrament na wszystkich mapach Europy, w miejscu, gdzie północny Atlantyk wypluwa osiemnaście miniaturowych kropek. Szetlandy - długo, długo nic, i tak aż do Reykjaviku. Wyspy Owcze, wyspy-widmo - osobliwość przykryta chustą naszej wybiórczej percepcji. Gdyby zmazać je z mapy świata, wyparowałoby 47787 Farerów i 78563 owce.

Czy zdziwi Was fakt istnienia wydziału policji do spraw kolizji komunikacyjnych z owcami?

Dobry pasterzu...

2009-12-27T09:51:00.004-06:00

Rozmowa z pasterzem z wyspy Suðuroy mogłaby wyglądać tak:

MARVEL: Dobry pasterzu, czyja koncepcja duszy wydaje Ci się bliższa - Platona, czy Arystotelesa?
PASTERZ: Jeszcze tydzień temu, postawiłbym na Platona. Przecież uważał, że najważniejsza jest dusza rozumna, której zadaniem jest panowanie nad duszą popędliwą i pożądliwą...
MARVEL: A dziś?
PASTERZ: Dziś już nie jestem pewien.

Niestety, ja nie posiadłem farerskiego, pasterz nie chodził na angielski.

Krabbameini

2009-12-27T08:24:00.007-06:00

Christina lubi białe przepaski, ale jest też pedagożką w vestmańskiej szkole.

Jón (piętro niżej) wydaje korony na mrożone zapiekanki, a na Forojarze wydają bajki z rysunkami Jóna.

Z Christiną zniszczyliśmy dwa tuziny saszetek z herbatą earl grey.

Z Jónem - dwie zapiekanki typu "bolońskie szaleństwo" w bufecie przetwórni rybnej.

Christina ćwiczy siatkówkę.

Jón ćwiczy grę w kometkę.

Królowa Elżbieta spyta - co z tego? Otóż nic.

30 koron - tyle zapłacisz za malowaną facjatę.

20 koron - tyle wyłożysz, żeby powyginać dmuchany materac.

100 koron - to koszt wysłuchania koncertu country. Poniesiesz większy koszt - ubędzie Ci na zdrowiu.

Tobie ubędzie, a komuś przybędzie - wyżłobi na drzewie Robin z Sherwood.

Korony udoskonalają profilaktykę nowotworów.

Gdybym dostał raka, wolałbym dowiedzieć się po farersku.

Dostałbym Krabbameini.

Smoczkowa Aleja

2009-12-20T17:59:00.004-06:00

Wyobraź sobie kraj bez drzew. I zdumienie, gdy dostrzegasz plantację na łysej wyspie Suðuroy. Myślisz sobie: wybryk natury, igraszka bożka Brzozy, nieszczęsna brodawka na czubku głowy jakiegoś Kwinto.

Wchodzisz w głąb plantacji, pachnie Kampinosem. Trzydzieści trzy kroki od wejściowej furtki znów przecierasz ślepia: na gałęzi drzewa łopocze 59 niemowlęcych smoczków (liczyłem skrupulatnie, dla pewności - trzy razy) - ssaki zielone, czerwone, niebieskie, barwione fioletem, żółte jak śnieg na którym przykucnął pies i białe, jak przed psią wizytą. Smoczki na gałęzi jak wystawa butiku z abażurami.

Pytam mieszkankę Suðuroy, skąd u licha 59 smoczków-ssaków w środku sztucznego lasu? Mówi, że to rytuał, że dotarłem do Smoczkowej Alei, w której matki wieszają na gałęziach smoczki. Jeden smoczek to jedno dziecko, które odstąpiło od ssania.

Bullerbyn.

Viva Polonia!

2009-12-20T16:45:00.002-06:00

O Januszu Kamoli przeczytacie w przewodniku po Wyspach Owczych. Dowiecie się, że nadzoruje budowę statków w stołecznej stoczni i że jest "ojcem farerskiej Polonii".

"Ojciec farerskiej Polonii" zgarnął nas z ulicy i zagaił: "Zapraszam do siebie na obiad. Będzie smażona kapusta i mrożone buraczki. Musicie być stęsknieni buraczków. Na Owcach nie dostaniesz buraczków".

Uśmiecham się do Janusza, dziękując mu za jego bezinteresowną serdeczność. I pstryk w nos głupolom, co skrzeczą, że na obczyźnie Polak zjadłby Polaka na śniadanie.

Kiedy myślę o kochanej farerskiej Polonii, wspominam jeszcze Agnieszkę Johannesen i rodzinę Stretowiczów. Macham do Was łapą! Jak wariat.

Ps. Świat jest mały. Dowiedziałem się, że córka Janusza pracuje pod tym samym adresem, co ja. Chciałbym ją poznać.

Był las, nie było Was...

2009-12-20T16:16:00.003-06:00

Przetłumaczyłem pradawną farerską sagę:

„Niegdyś Wyspy Owcze porastały gęste lasy. Na wrzosowiskach jeszcze dziś znajdziecie pojedyncze badyle i obumarłe korzenie, a w kopalni węgla brunatnego na Suðuroy natknąć się można na cudem zachowane liściaste gałęzie.
Znaleziska te wskazują jednoznacznie – na Wyspach Owczych rosły drzewa. Co się więc stało, że dziś nie zachowało się ani jedno? ( z wyłączeniem skromnych sztucznych plantacji, nieopodal większych skupisk ludzkich - przyp. red.).
Legenda prowadzi nas do czasów, gdy władzę nad Wyspami Owczymi sprawował król norweski Olaf, surowy i chciwy władca. Jak podają zachowane manuskrypty, były to czasy chrystianizacji archipelagu i słonych podatków zasilających skarbiec króla Olafa. Daninę dostarczali farerscy posłańcy. Któregoś razu, danina, z którą przyszli, nie zadowoliła króla.
W jakie dobra obrasta wasza ziemia? – miał spytać poirytowany Olaf, na co usłyszał: Sprawiedliwy panie, nie posiadamy nic, prócz skamieniałej ziemi, mokradeł, wrzosowisk, grząskich łąk i niewielu marnych pastwisk.
Król nie przyjął tłumaczenia farerskich posłanników. Zamiast tego zagrzmiał: – Niech będzie, jak powiedzieliście! Co jest w górze, niech zginie pod ziemią, co znajduje się pod ziemią, niech się z niej wydostanie!
I stało się jak powiedział. Lasy stąpiły pod ziemię, a ziemia urodziła tysiące kamieni, które do dziś rozsiane są po moczydłach, wrzosowiskach i grząskich łąkach”

Listonosz Pat

2009-12-20T16:00:00.003-06:00

Kto pamięta, albo chociaż słyszał o listonoszu Pacie z nieistniejącego miasteczka Zielona Dolina w hrabstwie Yorkshire, ten prędzej zrozumie społeczny podziw dla Karla Mikkelsena (dżentelmen na fotosie).

Pata wymyśliło w 1981 roku BBC. Edukacyjna bajka o rezolutnym listonoszu szybko zdobyła moje serce. Oto ja, psotny ancymon, patrzyłem i uczyłem się od niezłomnego, serdecznego i przerysowanego Pata. Pamiętam dobrze, że nie było takiej siły, która mogłaby przeszkodzić mojemu bohaterowi w dostarczeniu przesyłki. Pat dzielnie zmagał się z każdą śnieżycą, burzą i suszą, nie straszne mu były duchy i kosmici, a gdy trzeba było wdrapać się na drzewo po zbłąkanego kota, albo zaopiekować się kozą - niejadką, to wiadomo, że pierwszy do pomocy rwać się będzie Pat.
Pat miał szczęście żyć wyłącznie pośród dobrych ludzi. I choć już wiem, że Zielona Dolina jest utopijnym wymysłem grupy pedagogów - społeczników, to podskórnie cały czas szukałem w ludziach drugiego listonosza Pata, a w podróżach drugiej Zielonej Doliny. W Gásadalur znalazłem Karla Mikkelsena...

Dlaczego jesteś nieszczęśliwy?

2009-12-20T15:54:00.005-06:00

Portowa pijalnia piwa Tórshøll, u zbiegu ulic Heinasonar i Dr. Jakobsensgøta. Przed zaryglowanymi drzwiami wyczekuje wyraźnie strudzony mieszkaniec Tórshavn.
Jest niedziela. Okazało się, że nieszczęśnik zapomniał po kilku głębszych, że tego dnia, wszystkie lokale, w których serwuje się alkohol, są nieczynne . Ma za co pić. Jest rybakiem. Przed piętnastoma laty ożenił się z bogatą Norweżką:
– Dlaczego pijesz? – pytam.
– Bo jestem nieszczęśliwy – odpowiada bezbłędną angielszczyzną.
– Dlaczego jesteś nieszczęśliwy?
– Bo żyjemy coraz szybciej, a ja – tu bierze oddech - powoli zaczynam nie nadążać...

Samotność na Koltur

2009-12-20T15:45:00.002-06:00

Wyspa Koltur to uwypuklenie samotności kontrolowanej. Samotność kontrolowana kształtem przypomina na pół wynurzonego hipopotama. [...] Ma 2,5 km kwadratowego, zajmuje więc powierzchnię siedemdziesiąt razy mniejszą niż Tórshavn. Gdyby spłaszczyć wyspę i wykorzystać każdy jej skrawek, starczyłoby miejsca na parking dla 833 aut osobowych. Ziemia tych rozmiarów mogłaby urodzić 375 tysięcy marchewek. W przewodnikach przeczytamy, że Koltur jest „niewielka, wąska, mikroskopijna, kameralna” - nic bardziej mylnego. Kiedy staniesz u podnóża stożkowatej góry Uppi á Oyggj, albo gdy przycupniesz na przepastnych łąkach w dolnej części wyspy, poczujesz jej ogrom.

Hermann Hesse: „Samotność jest niezależnością, życzyłem jej sobie i zdobyłem po długich latach. Była ona zimna, o tak, ale była też cicha, prawdziwie cicha i wielka, podobnie jak zimne, ciche przestworza, po których wędrują gwiazdy”

Józef Tischner w „Filozofii dramatu”: „Kto buduje dom, buduje świat. Kto jednak buduje dom-warownię, ten chce się izolować od świata bądź nad nim dominować, ale to już nie jest dom, to jest ostrzeżenie i groźba”.

[...] Jeszcze spuszczę kamień znad przepaści, który uderzy o wyrastające z oceanu skały (kamień będzie spadał trzy sekundy). Jeszcze spojrzę na Streymoy (tam jest najwięcej życia na Wyspach Owczych), jeszcze przebiegnie gromadka szynszylowych owiec (drepczą jak dziewczyny na wuefie) i przyleci helikopter, na chybcika wyskoczy z niego Bjørn Patursson, uścisnę mu dłoń, wymienimy serdeczności, poczym wskoczę szybko do kabiny, zamknę drzwi i po chwili maszyna uniesie mnie do góry. Opuszczę Koltur, nie wiedząc która wizja samotności jest mi bliższa – Hessego czy Tischnera.
Dwoistość.

Wiolonczela Tolka Schmeichela

2009-12-07T15:13:00.006-06:00

- Skąd jesteście? - pyta nas Farer.
- Z Polski - odpowiadam.
- Mam wiolonczelę z Polski - mówi i wyciąga z pokrowca kobylasty instrument. - Należała do Tolka Schmeichela, dziadka Petera, słynnego piłkarza Man U. Kupiłem ją w Sopocie.
- W Sopocie?
- W Sopocie handluję łososiami, a teraz wybaczcie, udaję się na próbę orkiestry symfonicznej.

mrv

Wiedźma i olbrzym

2009-12-07T15:04:00.005-06:00

Opowieść ta pochodzi z czasów, gdy w farerskich chatach nie było jeszcze okien. Podłogę zastępowała ubita ziemia, a ciepło dawała mieszkająca z domownikami krowa. Ludzie myli włosy, nacierając czubek głowy uryną, którą przechowywali w drewnianych beczułkach – bajała starowina Jensenowa, sprawna opowiadaczka sag z Miðvágur.

"Na północ od Eiði, nieopodal północno-zachodniego cypla wyspy Eysturoy, tuż za stromym zboczem, dostrzeżecie dwa monstrualne kamienie – od wieków zwane Wiedźmą i Olbrzymem.

Olbrzym, dalej od zbocza, Wiedźma, tuż przy brzegu, z nogami w pełnym rozkroku, tak, że przy bezwietrznej pogodzie, możesz między tymi nogami przepłynąć łodzią.

Tysiąc lat temu, zachłanna Islandia zapragnęła przyciągnąć dryfujące po Atlantyku Wyspy Owcze. W tym celu wezwała Olbrzyma i Wiedźmę – budzących strach i odrazę służących, poczym nakazała im spełnić ową zachciankę. Pouczone przez Islandię monstra, ruszyły w kierunku Eysturoy, aż w końcu dotarły do północno-wschodniej ściany Eiðiskollur – czoła Wysp Owczych. Po krótkim namyśle, Wiedźma rozpoczęła wspinaczkę na Eiðiskollur. Po wdrapaniu się na szczyt, chwyciła mocno Giganta, który został w oceanie, i którego zadaniem miało być przeciągnięcie jej, razem z Wyspami Owczymi, aż na wody przybrzeżne Islandii. Pierwsza próba nie powiodła się. Od archipelagu oderwał się jedynie północny skrawek Eiðiskollur. Wiedźma nie dała jednak za wygraną, sięgnęła po linę, którą obwiązała pozostałą część archipelagu. Wyspy Owcze były nieugięte. Wiedźma próbowała poruszyć archipelag , ale wciąż zdawało się to na nic. Podobno widziano ją, mocującą się z Wyspami Owczymi, tuż przed świtem, a trzeba wiedzieć, że światło dzienne było najstraszliwszym wrogiem Wiedźmy i Olbrzyma. Ten ostatni, wciąż czekał na nią w oceanie. W końcu Wiedźma dała za wygraną. Zaledwie zdążyła zejść z góry i zanurzyć się w wodzie, a nad horyzontem wzeszło słońce w całej okazałości. W jednej chwili Olbrzym i Wiedźma przeistoczyli się w kamienne posągi.

Stoją tak w bezruchu po dziś dzień i spoglądają z tęsknotą w stronę Islandii, do której już nigdy nie powrócą".

Piraci

2009-12-07T14:56:00.002-06:00

Baron von Hompesch popijał kawę i spoglądał skwapliwie jak jego banda dewastuje budynek Monopolu, wynosząc uprzednio worki pieniędzy i pszenicy, misy suszonych ryb, owczą wełnę i skrzynie wypełnione po brzegi drobiazgami – były tam grzebienie, brzytwy, srebrne sztućce, przyprawy, maści i gwoździe. (Na fotografii wspomnienie po rzeczonej faktorii Monopolu).

Zamiast Víkar, rzekłbym przypał

2009-03-17T15:14:00.019-05:00

Jak opowiadamy Farerom, co nas spotkało w sobotę, to się tylko łapią za łepetyny i wytrzeszczają oczy, choć równie dobrze mogliby rzucić bez zbytniej galanterii: Gamonie, czy was zdrowo popieściło?! Czy aby nie jesteście t e r e f e r e?

Hav i ja postanowiliśmy udać się do Víkar, wyludnionej przed niemal stu laty górskiej osady na wyspie Vágar. Na miejscu mieliśmy zastać dwie podupadłe hacjendy, bez elektryczności, bieżącej wody i dróg dojazdowych.

Jak głoszą zakurzone księgi, pierwsi osadnicy trafili tu z Gásadalur w 1883 roku. Ich potomkowie zniechęcili się jednak ciągłymi wspinaczkami i w 1910 roku dali dyla. Osada została w 2005 roku uwieczniona na znaczku pocztowym – tak w trzech zdaniach potoczny wikipedysta podsumuje dość stateczną historię Víkar. Doda może jeszcze, że nazwa osady tłumaczona na polski oznacza dokładniej nie policzone „zatoczki”.

Nasz plan był prosty: dostać się do Víkar, spędzić noc z duchami w opuszczonej chacie, przy pomarańczowej wódce i kruszonych ciastkach pogaworzyć o podstawach złamania symetrii w fizyce i wpływie tegoż na trzy rodziny kwarków, a jak starczy czasu, to pokusić się jeszcze o spłodzenie trzech efektownych zdań.

Plan zawalił się na pierwszym punkcie… Wyraźnie pociemniało, kiedy na sporawej już wysokości, uznaliśmy, że dalsze wdrapywanie się będzie niebezpieczne. Ani ja, ani Hav nie mogliśmy przypuszczać, że rezygnacja ze zdobycia Víkar oznaczać będzie kłopoty.

Najpierw Hav wpadł do lodowatego potoku (skąpał się doszczętnie – od skarpet ARTENGO po stelaż). Potem, już bez niefortunnego wpadania, wchodziliśmy świadomie do kolejnych odnóży rzeki, które przecinały drogę powrotną. Nasze stopy wprawdzie nakuwały się na kamienie jak koreczki o wykałaczkę, ale za to potwornie zimna woda uśmierzała ból okaleczonych solidnie gir.

Zapadł mrok, a nam chwilę później wysiadły baterie w latarce. Zostało jeszcze wątłe światło telefonów, ale to i tak na wiele się nie zdało. Potykaliśmy się więc o kolejne łupniaki, wpadaliśmy (na szczęście na ułamek sekundy) w zasysające bagna, krwawiliśmy ręce chwytając się kolczastych płotów, błądziliśmy co rusz wpadając do kolejnego strumienia, aż po 23 zobaczyliśmy światła cywilizacji. Staliśmy tak później – dwie świszczypały – poharatani, obsmarowani błotem i owczym łajnem, w zalanych sofiksach i z cieknącymi tornistrami.

Cieszyliśmy się na powrót do Vestmanny, na ciepły prysznic, maść rozgrzewającą, sprej antygrzybiczny i lokalnego browsztyla. Nie docierało do nas jeszcze, że spotkało nas szczęście zobaczyć jeden z ostatnich skansenów przyrody, po którym z rzadka chadza człowiek.

"Fagra Blóma" na gitarę i flet

2009-03-09T21:56:00.041-05:00

Peryferia Kollafjørður. Przystanek autobusowy w szczerym polu, a pies dupą szczeka. Deszcz jak walec wgniata mnie w ziemię, na dodatek w promieniu kilometra żadnych zabudowań. Nawet lichej, przewierconej deski, co by nią głowę przykryć. Od czterdziestu minut jestem prędzej cieczą niż ciałem stałym. Od czterdziestu minut stoję jak bilbord, w oczekiwaniu na czerwony autobus, który zawiezie mnie do Tórshavn. Tych czterdziestu minut już nigdy nie zapomnę. Nie dlatego, że mam basen w bokserkach. Nie dlatego, że paluchy stwardniały mi z zimna jak lód w zamrażarce. Zapamiętam, bo cztery metry od mnie, w aucie, przy włączonym silniku, na kogoś kto przyjedzie moim autobusem, czekał Farer, wiekiem do mnie zbliżony. Na przystanku w Kotlafjordzie tylko on, jego mobil i ja. I deszcz. Ściana deszczu. On w niebieskim aucie z irytująco podrygującymi wycieraczkami i ja - w identycznie niebieskiej... nieprzemakalnej kurtce. Przemokła. Raz spojrzałem mu z pretensją w oczy, że może by się zreflektował, zaprosił do środka. A on tylko pomachał.

Gdyby Michael Landon (odtwórca głównej roli w serialu "Domek na prerii", głowa rodziny) spytał mnie - Maćku, czy było warto tak stać przy drodze jak ta przysłowiowa baba z malinami, odparłbym mu bez wahania: Cudowna kreacja panie Landon. Czy myślał pan o sikłelu? Tak było warto!

A to dlatego, że wieczorem wparowałem pod trawiastą strzechę do Hanusa G. Johansena. Hanus to żywa legenda Wysp Owczych. Bard, którego pieśni rozbrzmiewają także w Norwegii, Szwecji, Danii, na Grenlandii i Islandii. Barwny życiorys. Pierwszy hipis na Owcach. Piewca twórczości Boba Dylana i Leo Cohena. Ałtsajder. Z przeszłością ćpuna, alkoholika i kochanka. Chwali się, że "żartował" z całym szwadronem kobiet. Mądry i dobroduszny człowiek w sile wieku. Szukając tożsamości w kościelnych księgach odkrył, że jest spowinowacony z XVI-wiecznym katem na dworze duńskiego króla.

Choć daje występy na największych nordyckich festiwalach, a podczas koncetów towarzyszą mu najznamienitsi skandynawscy instrumentaliści, zgodził się na muzyczny skok w bok z Marvelem. Obaj panowie wykonali jeden z najsłynniejszych utworów Hanusa "Fagra Blóma" (Piękny kwiat).

Hanus podczas letniego festiwalu w Gocie w 2006 roku

Pozostaję w stosunkach, mrv.

"Sjoriddarin"

2009-02-28T14:09:00.008-06:00

I może jeszcze szczypta sensacji z poniedziałkowego Føstulávint – święta tańca i roztrzaskanej baryły. Drewnianą beczkę napełnia się po brzegi łakociami (od kilku sezonów prym wiodą duńskie mordoklejki od Haribo) i uszczelnia brzozowym wiekiem. Tarabanić może w nią każdy, kto legitymuje się zdolnością udźwignięcia kija. Wygrywa wiarus z najsilniejszym kopytem. Słodycze wcinają jednak wszyscy.
Ta wiekowa zabawa – myślę sobie nieśmiało – może posłużyć za metaforę farerskiego socjalizmu, który w tutejszych warunkach sprawdza się wręcz doktrynalnie. Możesz być premierem, samcem alfa, możesz przypieprzyć w bekę jak Fat Man w Nagasaki, a możesz być przysłowiowym Magnusem – ciamajdą, wioskowym głupkiem albo poetą. Tak czy siak, słodycze wcinają wszyscy.
Wszyscy – młode krasnale i podpierający się kosturem starcy, (co tylko częściowo widać na fotosie) biorą udział w tradycyjnym tańcu (dansur). Przez blisko godzinę kreślą koła, objęci w przyjaznym uścisku.
- I na dodatek śpiewamy! – wtrąca Frimod, belfer i autor książek o farerskich obyczajach. – Śpiewamy by dodać sobie odwagi, by pokazać, że nie straszne nam są wichury na lądzie i sztormy na morzach – dodaje.
Mówi o „Solidarności”, o tym, że całe Wyspy Owcze kibicowały w latach osiemdziesiątych Wałęsie. – Farerscy stoczniowcy byli myślami ze stoczniowcami z Gdańska – dodaje.
W Vestmannie śpi stara łódź motorowa, którą ochrzczono „Sjoriddarin”. Kiedyś patrolowała wybrzeże i holowała rozklekotane rybackie łajby. Dziś gnije na prywatnej posesji. Kilka razy w roku, posłuży młodemu bon vivantowi, któremu zachce się spółkować z dziewczętami.

Wyspa krasnali, filantrop Sofus i filozofia pasterza

2009-02-28T08:24:00.016-06:00

Wyobraźcie sobie wyspę, której ścieżki wydreptują dobroduszne krasnale. W którą stronę nie zapuścicie żurawia tam machać do Was będą skrzaty, elfy, bożkowie z Hellady, porcelanowe żółwie i plastikowe pszczoły.
Melanżu dopełnią kamienne ludki-niziołki. Te będą paradować w ludowych wdziankach, o których opowiedzą z chlubą: – Wywaliłem na farerski tradycyjny strój 20 tys. koron, po osłabieniu waszej waluty, jakieś 12 tysięcy zyla. Wezmę w nim ślub, będę go przywdziewał podczas wszystkich uroczystości. Dlaczego tak mi na nim zależało? Ten haft podnosi mój status społeczny! Góða nátt!
Taka jest Sandoy – gdyby była kobietą, ktoś złośliwy i pozbawiony dobrych manier mógłby wykrztusić – Jesteś płaska!
Nie ukrywajmy, to bodaj najstaranniej rozwałkowany placek na Owcach. Właśnie dlatego, kiedy Europa zastanawiała się jak wykurzyć Hitlera, Farerzy rozmyślali czy na Sandoy zbudować lotnisko (ostatecznie powstało na Vágar).
Dotarłem tam promem-lumbago z Tórshavn (gruchot zmagał się ze sztormem na Atlantyku, a ja miałem w żołądku dyskotekę).
Rozległe przestrzenie, dyskretnie pocięte asfaltem lokalnych dróżek i pokropkowane piętrowymi domkami, po wrzuceniu do przysłowiowego „fotoszopa” i manipulacji promieniami słońca, stałyby się materiałem na album „Nic piękniejszego już nie zobaczę – Ray Charles” (Czy figle o Ray’u i Steve Wonderze nie są już zbyt nużące? Może warto posłużyć się Homerem, Claude Monetem, albo Johnem Miltonem?) Osadnicy pochowali się po domach, także nowych przyjaźni nie zawarliśmy. Może coś wykiełkuje ze znajomości z emerytowanym nauczycielem Símunem, wnukiem słynnego farerskiego poety – autora słów do hymnu Wysp Owczych.
- Zapraszam was do galerii Sofusa Olsena, lokalnego filantropa. Sofus to nietuzinkowy charakter – opowiada Símun. Słusznej postury miejscowy inteligent, z chrypką po lulkach i garbem po nocach spędzonych w fotelu nad książkami.
Símun nie kłamie: Sofus to człek nożem chrzczony. Prosty poczciwina o twardym charakterze dorobił się na handlu rybami, by później, jako szef narodowego banku, troszczyć się nie tylko o farerskie finanse, ale i niedojadających artystów.
Oglądam film biograficzny o życiu Sofusa. Na ekranie sympatyczny starzec o budowie ciała Woody’ego Allena i facjacie Andrzeja Wajdy opowiada o świeżo otwartej galerii z pracami słynnych farerskich artystów. Są tu S.J. Mikines, Ruth Smith i ulubiony malarz Sofusa -Ingálvur av Reyni. – Kupiłem ponad sto obrazów. Sam nie namalowałem ani jednego – wyznaje na filmie Sofus. Ma 93 lata i tyle wigoru by samemu prowadzić auto. – No więc zdecydowałem się na otwarcie galerii, ponieważ… o patrzcie, na ziemi leży kondom! – dodaje i zaczyna rechotać, jakby sam Jan Pietrzak vel. Koń Polski opowiedział kawał: „Przykleiło się główno do statku i mówi: płyniemy!”.
Film kręcony był w czerwcu 2007 roku. Kilka miesięcy później Sofus umiera.
Na dziś żegnam się z Wami obrazkiem z przygotowującej się do snu osady Sandavágur (ostatni fotos): Zwrócony w stronę oceanu pasterz (kościółek), dzierży w dłoni pochodnię (latarnia na wieży kościoła) i prowadzi swoje stadko (wszystkie zabudowania w osadzie) do bogactw, jakie kryją wody Atlantyku. PS. Wątek ryb dojrzewa.

Odzyskana zguba, wuefista i duch

2009-02-23T08:24:00.010-06:00

Kiedyś w mojej łepetynie urodziła się piosenka, i gdyby z łepetyny wyszła, piosenkarz śpiewałby tak: „To był dobry dzień, łoło, to był dobry dzień”(może dobrze, że nie powstała, hę?) W sobotę miałem kilka powodów, by sobie o niej przypomnieć. Najpierw udałem się na siostrzaną wyspę Vágar. Droga do niej prowadzi przez wybudowany pod dnem Atlantyku tunel (generalnie mocna sprawa – gigantyczna 5-kilometrowa rurka powstawała przez kilka lat, wiercona z dwóch stron z nieziemską precyzją). W myśl zasady „mogłeś urodzić się w Kiszyniowie, dlatego oszczędzaj na komunikacji lądowej” wyszedłem na rogatki Vestmanny i zacząłem machać ręką. Po godzinie i dwudziestu czterech minutach (przysłowiowe „coś” do oka wpadło tylko ośmiu kierowcom) trafiłem na arcysympatycznego wuefistę z Gøty. – Mogę cię podwieźć, mam sporo czasu. Właśnie odstawiłem syna na mecz siatkówki. Dokąd jedziemy? - pyta wuefista, żywcem wyjęty z filmu „Hooligans” (grałby w nim rolę brata głównego bohatera, a więc przykładnego ojca z hultajską przeszłością). W drodze wyjaśniłem mu wszystko (że jestem Polakiem – eg eri pollendingur, że jadę na mecz piłki kopanej do Miðvágur, że moi koledzy z 07 Vestur grają z mistrzami Wysp Owczych - sensacyjne 2:2, że umówiłem się po meczu na pogaduchy z Brazylijczykiem, który zamienił favelas w Rio na farerskie mrożonki, wreszcie, że jeśli chce, to może obejrzeć mecz ze mną. – Nie dziękuję, oni biegają jak panienki - odpowiedział). Naprawdę LUZ, że mecz, wbrew wcześniejszym zapewnieniom nigeryjskiego piłkarza i zarazem kolegi z przetwórni ryb („Wpadaj w sobotę, zaczynamy o 13) odbył się dzień wcześniej o 19. Pogapiłem się przez chwilę na łaskotane przez wietrzyk bojo i udałem się na lotnisko. Dwa tygodnie temu zgubiłem w samolocie empetrzyplejera. Odzyskałem go w sobotę, dacie wiarę? („Musiał go pan zostawić w samolocie. Sprzątaczka, która czyściła pokład, przyniosła go do punktu informacyjnego, to ten prawda?”). Pokrzątałem się jeszcze po Sandavágur, gdzie zobaczyłem ducha (wtarabanił się do lokalnego warsztatu samochodowego –zgodził się ustawić do zdjęcia). Bardziej zdziwiła mnie jednak dwójka, na oko trzyletnich berbeci, trzymających się za ręce i samotnie spacerujących po głównym deptaku osady. - A co w tym dziwnego, a kto tu ci dziecko porwie? – tłumaczyli osadnicy. Wieczór spędziłem z Havem u przyjaciół w stołecznym Tórshavn. Do stolicy doczłapaliśmy się znów na przypał. Po godzinie wyczekiwania na popularną „okazję”(miałem czas, by jak juhas na prerii wygwizdywać na flecie co piękniejsze melodie – wśród nich „Fagra Blóma” w interpretacji Hanusa G. Johansena – polecam, bo pyszne!) - zlitował się nad nami 50-letni kaowiec, lokals, właściciel maleńkiego biura podróży. - Jak wczasy, to tylko tam gdzie parzy słonko. Brakuje nam go – wyznał. – Niektórzy mają głód przygód i jeżdżą na Grenlandię. Co ich tam ciągnie? Chcą zobaczyć jak żyją dzikusy – tłumaczył Farer. Wieczór w Torsh był naprawdę do albumu. Najpierw najlepsza pizza świata i pierwszy od przyjazdu Föroya Bjór. Siedzieliśmy wymarznięci w ciepłej knajpie – po prostu Szwajcaria! Później cudowna, zakrapiana różaną wódką noc u Johannesenów. Noc treściwa, przegadana. Dacie wiarę, że pierwsze telewizory przypłynęły na Wyspy Owcze dopiero na początku lat 80? - Na początku wszyscy się bardzo cieszyliśmy. Mieliśmy jedyny odbiornik w okolicy, więc przychodziło do nas może nawet 20 osób. To nic, że puszczali jedynie „mapety”. Po roku każdy miał już swój telewizor, a nasi sąsiedzi i przyjaciele przestali do nas zaglądać. Wtedy zrozumiałem, że telewizja to przekleństwo – tłumaczył Birgir. O 25 lat młodszy od Birgira Heri dodał: Zanim pojawił się Internet, brałem skuter i grzałem z jednej wioski do drugiej na spotkanie z kumplami. Dziś mam na Facebook'u stu „przyjaciół”, a nigdy nie czułem się bardziej samotny… Jak skończę skrobać ryby a Wy pozwolicie, to opowiem o niedzielnej wyprawie na malowniczą wysepkę Sandoy, sztormie na Atlantyku, lokalnym filantropie Sofusie, który w wieku 93 lat wciąż dziarsko prowadził swoją limuzynę, podzielę się rozmową z wnukiem słynnego farerskiego poety i autora słów do hymnu Wysp Owczych. Gdyby tego było mało, to dodam jeszcze kilka słów o poniedziałkowym Føstulávint – święcie, podczas którego krzepcy osadnicy uderzają kijem w drewnianą beczkę, wypełnioną po brzegi łakociami. Komu uda się roztrzaskać baryłę, zgarnia wszystkie cukierasy i czekoladki. Papa, rudy 102!

Faroe 5: Będzie internetowa przyjaźń!

2009-02-16T13:19:00.037-06:00

"Just one look/And you've got me hooked" albo "I know that things have been kinda crazy" albo "I was lost when we broke up [...] /It was long time ago I want you to know" - Oj, nie! Co to, to nie! Tych kwiatuszków nie wyhodowali Orfeusze tekstu śpiewanego: Cygan, Mogielnicki, Wyszkoni, Gabryś Fleszar - litery te wyszły (choć to nie Wyszków, heh...) z łepetyny Kári Jacobsena, którego płodność porównuje się - tu nie przesadzę - z grzesznymi krowami mlecznymi z południa Tyrolu.

Jacobsenowa poezja pożeniona została z dopasowanymi jak duplo melodiami (znaczy się mezaliansu nie było) a następnie ubrana w leginsy, zdobione wulgarnym cekinem ti-sze i podrasowana sugestywnym, elokwentnym puszapem - tak w dwóch słowach powstały farerskie spajsetki - a na imię im dano Faroe 5.

Teraz Faroe 5 podbijają lokalny rynek (średnia wieku ich fanek podczas koncertu w Vestmannie nie przekroczyła sześciu lat). Farerska rozgłośnia puszcza ten wynalazek ok. 20 razy tygodniowo. - Chcemy pójść za ciosem i wyjść poza granice Wysp Owczych - dowiadujemy się od Eyðfinna Jensena, menago gerlsbendu, dziennikarza tutejszego radia publicznego. - Od tygodnia grają nasze piosenki na Szetlandach - dodaje z dumą Jensen.

I tu właściwie - proszę ja Was - moja uszczypliwość płynnie przeistacza się w szklaneczkę sympatii. Warum? - zapyta Niemiec. A ja wszystkim innym odpowiem - bo jestem powierzchowny jak "Tele Tydzień", a te dziewczęta uśmiechały się jakby stał przed nimi Krzysztof Szewczyk z "Wideoteki Dorosłego Człowieka".

Dostaliśmy solidny poster, płytę z podpisami i dedykacją, a nawet obietnicę internetowej przyjaźni.

- Once time I was in Kraków - zdradziła po koncercie jedna ze spajsetek (nie powiem która, ale wyduszę, że Hav odwdzięczył się pytaniem: Is it true, that one of you... (patrzył kolejno w oczy wszystkim pięciu singerinkom), ...that one of you were born as a 1 kg-child?).

Klękajcie narody!

mrv (tak podpisuję westmańskie kalosze)

Vestmanna: autystyczna siostra

2009-02-10T06:32:00.018-06:00

W przeciwieństwie do rozrywkowego brata Tórshavn i otwartej na przybyszy z zagranicy Vágar, Vestmanna (tam mieszkamy) jest jak autystyczna siostra w wielodzietnej rodzinie Wysp Owczych. Odgrodzona od reszty rodzeństwa pasmem pryszczatych gór, od kilku dni nie wychyla nosa spod śnieżnobiałej pierzyny.
Potrzeba sporo czasu (niebieskie busy z Tórshavn docierają tu po godzinie z górką) by się przed Wami otworzyła.
Vestmanna doceni naszą wytrwałość. Jej oczy - jaskrawożółte neony Shella - zabłysną na powitaniu, byś chwilę później z zachwytem spojrzał na sznur korali z żarówek, który uwodzicielsko oplata wokół szyi.
Niebo zaciąga się kotarami chmur. Powoli przykrywa je granatowy proszek nocy. Słońce ucieka jak czerwona kula wykopana za horyzont. Jak pisał Iwaszkiewicz w "Podróżach do Polski" - cisza zaczyna gęstnieć.
Przypominam sobie obdrapany poster, który zwykł krzyczeć do mnie z przystanku autobusowego: "Zakochaj się w Warszawie". Małośmieszny żart.

Duch Londona

2009-02-06T16:06:00.024-06:00

Zarzuciwszy na plecy worek z suszonymi kabanosami, zabezpieczony kroplówką chrupkiego pieczywa, opatulił się szalem - wiatrołapem na znak gotowości: Gałgan powrócił na szlak przygody.
Targany od kilku dni skrajnymi emocjami - euforią nieopierzonego piechura i czarnowidztwem wynikającym z chwilowego osłabienia organizmu, upatrywał szansy na odnalezienie spokoju w kolejnej, już trzeciej wyprawie na skamuflowany za mgłą archipelag wysp zamieszkałych przez nordyckich wielorybników - potomków dzielnych marynarzy, penetratorów wód Północy.

Miał poczucie, że unosi się nad nim duch młodego Jacka Londona. - Włóczęga pod gwiazdami - wymamrotał pod nosem Gałgan, by kilka sekund później - w duecie z własną megalomanią, a może zwyczajnym debilzmem - przegrać w debla z parą solidnie dobranych żywiołów - twardy kłujący śnieg i niosące go silne podmuchy wiatru wypunktowały Gałgana - Marva jak szkolniaka...

Pisane o zmroku na opłotkach miasta stołecznego Tórshavn.

spacer Majki i Darka w Dniu Topielca

2007-11-01T16:59:00.000-05:00

Bywa, że niebo, tak jak dziś, jest niepowtarzalnie niebieskie. Majka Jussielajnen i Dariusz Olafsen, wykorzystują okazję i wybierają się na tradycyjny czwartkowy spacer.

1 listopada na Wyspach Owczych jest również dniem wyjątkowym. Wszystkie flagi opuszczone są do połowy, a wyspiarze zbierają się w kościołach, by wspominać przodków, którzy zatonęli na wodach całego świata.

Klasisze cius!

Dzień na Vágar

2007-11-01T16:49:00.001-05:00

Wczorajszy dzień spędziłem na człapaniu po wyludnionym (jedynym na Owcach i na dodatek funkcjonującym) lotnisku Vágar.

Tego dnia przewidziano zaledwie cztery odloty. Pasażerowie pojawiali się na przeprawie o przysłowiowej za pięć dwunasta. Zagadałem kilka osób, dokąd lecą, po co lecą, wypiłem lokalną odmianę coli, zapytałem po ile diamenty i swetry z owczej wełny w sklepie z pamiątkami.

Ogólnie, raj dla introwertyków.

Patrol z Olufem

2007-10-30T18:17:00.001-05:00

Kiedy mój kompan i serdeczny przyjaciel Hav zabawiał się w stoczni z Piotrem Krakowskim, ja postanowiłem dowiedzieć się jak pachnie tutejsza policyjna pałka. Jednym zdaniem (jak się okaże będzie tych zdań kruszynę więcej) cały boży dzień zabawiłem na tórshavńskiej komendzie, a także w radiowozie policyjnym, podczas rutynowego patrolu. Moim przewodnikiem po świecie owczej policji był niezmiernie sympatyczny człowiek Oluf (pierwszy z lewej), który w wolnych chwilach lubi zakładać liverpoolskie fatałaszki i udawać Jurka Dudka. Dzień rewelacyjny, pełen przygód, masa historii, które opowiem Wam po powrocie. Oluf to z kolei dobra dusza, złoty człowiek, niestrudzony podróżnik, gawędziarz. Były reprezentat Wysp Owczych w piłkę kopaną, współwłaściciel firmy instalującej antresole, ojciec trójki dzieci, mąż niezmiernie sympatycznej pani pielęgniarki, pan swojego uroczego czteromiesięcznego psiaka (jak wasz pies panie H?).

Jutro zgodnie z zapowiedziami udaję się na vágarskie lotnisko, by następnego dnia spędzić kilka godzin w towarzystwie Vár (co po farersku oznacza nie mniej nie więcej tylko porę roku, która następuje po zimie #). Vár to urocza (uspokajam - 15-letnia) córka Atliego, potentata łososiowego, lokalnego społecznika (nie znam jego numeru buta).

# wiosna

Na piątek szykuję prawdziwy hit. Serwus.

Tęcza

2007-10-29T12:15:00.004-05:00

Tęcza jak z okładki Meza ... Fotos urodził się w Torshavn, gdzie przeżywaliśmy perypetie, które nie śniły się Waszym filozofom. Zabawiliśmy w tutejszej stoczni, zjedliśmy obiad u ojca farerskiej Polonii, Janusza Kamoli (serdeczna postać, zgarnął nas z ulicy), umówiliśmy się na całodzienny patrol z torszańskim policjantem, zagadaliśmy w miejscowej galerii z sympatyczną malarką, poznaliśmy przemiłe misjonarki z Malty, Korei Północnej i Belgii, wolne od patologii znanej z toruńskiego katolicyzmu, wreszcie stąpaliśmy po scenie lokalnego teatru, na kilka dni przed premierą nowej sztuki, by na koniec zostać zwerbowanym przez fareńskich zielonoświątkowców (nie daliśmy się zwerbować). Klasyczny szacun. Całuję.

Pogoda

2007-10-28T18:21:00.001-05:00

Na Forojarze deszcz leje się wiadrami. Bywa, że przeistacza się w kujące pociski gradu. Wiatr z kolei, potrafi zatrzymać człowieka w miejscu, rozkołysać do szaleństwa żyrandole, namówić szyby w oknach do tańca.

Ani człowiek, ani gęś, nie lubią, gdy oba żywioły wchodzą w komitywę...

Viðoy

2007-10-28T18:10:00.001-05:00

- This is a great place to contact with God, to think about what happend in our life - przekonywała mnie Ane, żona Dirka, pastora Kościoła luterańskiego, z parafii położonej na osamotnionej wyspie Viðoy.

Jens Martin Knudsen

2007-10-28T17:56:00.001-05:00

Są mecze, które niczym wojny, obrastają w legendy. Są piłkarze, których narody sławią i rozpamiętują w okresie posuchy. Czym dla Polaków było Wembley i frankfurcki mecz na wodzie, kim Jaś Tomaszewski i książę Paryża Jędruś Wożniak, tym dla Owiec był, jest i najpewniej będzie Jens Martin Knudsen, klasyczny outsider, czterdziestolatek, który przed siedemnastoma laty zatrzymał Austrię (wtedy solidną ekipę, Wyspy wygrały 1:0), znany z występów w charakterystycznej, nieco sfatygowanej czapeczce z pomponem, która towarzyszyła mu przez niemal wszystkie lata kariery. Na zdjęciu całuje syna, po zdobyciu mistrzostwa ligi farerskiej.

Klaksvík

2007-10-28T17:26:00.001-05:00

Góðan dag! W sobotę fetowaliśmy mistrzostwo futbolistów NSÍ. Jak widać po buziak uroczych Farerek, nie obyło się bez emocji (podział punktów, 2:2, aż dwa rzuty karne).

Zwiedziliśmy również Klaksvík, drugą co do wielkości aglomerację na Farołkach (4,7 tys. klakswíczan zameldowanych w rejestrach). Gdyby dziś zadzwonił do mnie Bill Clinton, bądź też aktor odtwarzający rolę popularnego Rusta Grizzwolda w komedii "W krzywym zwierciadle: Wakacje w Europie" (niezapomniany rudzielec z poczciwie krzywymi zębami, numer buta prawdopodobnie 43), to musiałbym im jednoznacznie odpowiedzieć: Drodzy panowie aktorzy, Klaksvík to wybitnie zafajdane miasto portowe, wymarłe, szemrane, śmierdzące bosmańską rzygowiną i ulicznym nierządem, co gorsze, zatrute szantowym bełkotem i wiadrami przeżenionego chmielszczaka z najstarszej tawerny na Owcach.

Tórshavn

2007-10-26T17:46:00.001-05:00

Dziś krzątaliśmy się po Tórshavn, szesnastotysięcznej stolicy. Port, kilkaset jachtów, trzy teatry, jedno kino, dwa, może trzy baseny, dwa stadiony, restauracje i puby zamknięte w niedzielę, starówka spryskana łososiowym dezodorantem, makarony bezludnych ulic i uliczek, ... o jedno (jedyne w kraju) centrum handlowe za dużo.

. . .

2007-10-26T17:37:00.000-05:00

Mleko dobre na tęsknoty ...

Lotnisko

2007-10-25T17:16:00.001-05:00

Hav i ja mamy za sobą kolejną przeprowadzkę. Wygląda na to, że ostatnią. Zamieszkaliśmy w przeuroczej haciendzie po Jovanie (chciałbym poznać historię tego Serba). Domyślacie się więc, że czujemy się jak w domu i z zapałem wyciągamy graty ze stelaży.

Za oknem walczą żywioły, a w środku ciepło i przytulnie. Piętrowy domek, z dwiema sypialniami na górze, niewielkim salonem i kompleksem kuchennym na dole. W najbliższych dniach zaprosimy parę osób na kolację, w podzięce za kilogramy sympatii i opiekę, jaką jesteśmy tu otaczani każdego dnia.

Fotos po lewej zwiastuje zbliżającą się przygodę. Powiem skrótem - dzień na lotnisku Vágar. Dziennie przylatuje tu zaledwie osiem samolotów. Drugie tyle odlatuje, o ile pozwala na to pogoda, a nie pozwala zbyt często. Ludzie mnożą się zatem na tym miniaturowym prowincjonalnym lotnisku, w oczekiwaniu na odlot. Przed kilkoma laty, z powodu sztormów na Atlantyku i mgły w powietrzu, samoloty i promy nie dobijały do owczych portów przez ponad dwa miesiące. Po miesiącu skończyły się zapasy w tutejszych hurtowniach, a półki sklepów zaczęły świecić pustkami (niemal cała żywność na Wyspach Owczych pochodzi z importu - wyjątkim są ryby). Czy to nie urocze? Pachnie Hemingwayem. Serwus.

Samba u Herona

2007-10-25T08:38:00.001-05:00

Sandavágur o 9 rano. W trzecim domu od lewej spędziliśmy dwie ostatnie noce. W gościnie u piłkarzy FS Vágar, Rafała i Herona, Brazylijczyka, który pasjami gra na rondlach i nieustannie słucha samby.

Dom, w którym przyszło nam się zatrzymać jest zabytkowym skansenem ze wspaniale skrzypiącą podłogą, karlimi drzwiami i osobliwym zapachem.

36

2007-10-25T08:31:00.001-05:00

Nie wszystkich udało nam się zainteresowac Mieszkiem Pierwszym i Marylą Rodowicz. Arne, szesnastoletni uczeń gimnazjum w Miðvágur kontestuje farerską rzeczywistość. Do szkoły przychodzi z elektrycznym wiosłem. Podczas przerw pisze rebelianckie piosenki o bezowocnych polowaniach na wieloryby i niedostatku słońca. Wzoruje się na Muse i Franzach Ferdinandach.

Tamburine Man

2007-10-25T06:39:00.000-05:00

Oddmara poznaliśmy na sobotniej imprezie. Dusza towarzystwa, w wolnych chwilach maluje i komponuje na gitarę. Jego ulubiony artysta - Bob Dylan, utwór - Mr. Tamburine Man.

2007-10-25T05:10:00.000-05:00

Wczoraj przyczłapaliśmy do farerskiego gimanzjum, gdzie przywitali nas Jon, Larissa, Katrin i reszta podopiecznych Oddmara, nauczyciela matematyki i języka duńskiego, serdecznego człowieka, na którego zaproszenie przybyliśmy.

Tey viðgongdu fingu sekkin

2007-10-23T00:51:00.001-05:00

Farerski lewicujący dziennik "Sosialurin" odnotowuje kolejnego stadionowego huligana. W leadzie artykułu o obrazoburczym tytule "Tey viðgongdu fingu sekkin" (co w wolnym tłumaczeniu oznacza "Tey, czyli archaiczny i może odrobinę prowincjonalny serwus po poznańsku"), możemy przeczytac: Rudy szalikowiec z dalekiego kraju upadł na głowę obiecując polskiej młodzieży banany. Nie od dziś wiadomo, że w Polsce takowe nie rosną.

Britta

2007-10-23T00:24:00.002-05:00

Raz jeszcze powracam do wczorajszego meczu, a właściwie do jego kuluarów. Oto kibicka uroczych futbolistów z EB/Streymur. Byc może ma na imię Ingritt, Larissa, Britta, albo Mai.
Byc może przeżyła trzydzieści deszczowych wiosen na Forołkach (tak o Owcach lubi mówic tutejszy polski lekarz). Byc może jej zespół nigdy nie zdobędzie Pucharu Ligi Mistrzów (a już napewno nie po bratobójczym pojedynku z NSÍ, a także w meczu z koszykarzami Detroit Pistons). Pewne jest jednak, że zapamiętam z jaką radością przyjęła drugą bramkę.

Zgodnie z obietnicą

2007-10-23T00:01:00.002-05:00

Od lewej: Anka i Dariusz Jørgensenowie, owce z osady Leirvík (pedagog szkolny i kierowca autobusu relacji Tórshavn - Vágar), przesyłam zgodnie z obietnicą. Serdeczności.

Lítla Dímun

2007-10-22T16:19:00.001-05:00

Andrzej i Marvel. Marvela znacie, to frajer. Andrzej z kolei to serdeczny typ, zacny człowiek. Piłkarz, nasz opiekun i gospodarz, w tym sezonie zaprowadził do bramki piętnaście kul. Spotkacie go w zamglonym Vágar, kilka tysięcy kilometrów od Polski, w czarnej koszulce z dziewiątką na plecach. On nie wie, że piszę o nim, ale kruca, jestem zbudowany jego postawą!

Za plecami Andrzeja i Marva Lítla Dímun, najmniejsza, niezamieszkana wyspa archipelagu, obok której obaj panowie przepływali dzisiaj estońskim promem. Marv postanowił, że kiedyś pojmie małą Dímun przez zasiedzenie.

EB i feta w FS

2007-10-21T14:29:00.001-05:00

Dzisiejszy dzień, drodzy farerofile, obrodził w dwa cudowne doświadczenia. W drodze na pierwszoligowy mecz EB/Streymur, zatrzymaliśmy się na skraju półwyspu, by pogapic się na ocean. Stanęliśmy niemal na krawędzi wyspy i z wysokości, powiedzmy szóstego piętra, powalani ciężarem porywistego wiatru, wdychaliśmy farerskie (choc poznałem takich co mówią fareńskie i też mają rację) jestestwo.

Miłe chwile spędzilismy również podczas meczu w Streymnes. Tyle, że najciekawiej nie było na boisku (gospodarze wygrali 3:2 po emocjonującej końcówce 3:2 w strugach deszczu), ale na miniaturowej drewnianej trybunie, gdzie obok kibiców gospodarzy tańczyli fani gości. Kobiety przychodziły na mecz z dziecmi w wózkach, pełno uroczych nastolatek, które po każdym niecelnym strzale krzyczały chóralnie "ooojjj!". Lapidarnie skwituję - Bullerbyn.

Fotografia z świętującymi piłkarzami FS Vágar nawiązuje do wczorajszego wieczoru. Zaczęliśmy od grubego bankietu, z winem, foroyarbeer i lokalną anyżówką. Tańce, hulanki ( ja nie tańczę) i charakterystyczny farerski śpiew gardłowy, wprawił mnie i Hava w doskonały nastrój. Potem zostaliśmy zaproszeni na prywatną banię do jednego z vágarskich działaczy, gdzie poznaliśmy nauczyciela języka duńskiego. W środę w tutejszej szkole będziemy prowadzili jedną z lekcji opowiadając o kraju Doroty Rabczewskiej, Tadka Rossa, Mariusza Czajki, wreszcie wszystkich Mariuszów i Dariuszów. Śpijcie dobrze.

FS Vágar 2004

2007-10-21T00:25:00.002-05:00

Wydawało się, że już nic nas dziś nie zaskoczy. Tymczasem idziemy świętowac z piłkarzami FS Vágar 2004 trzecie miejsce w drugiej lidze farerskiej. O tym jak piłkarze świętują sportowy sukces opowiem innym razem ... Aaaaaaa! Dobrej nocy!

Solanka

2007-10-20T23:28:00.002-05:00

Wybaczcie wzruszenie. Przed wyjazdem czytałem sporo o Farerach i zamglonych, nieco mistycznych krainach, które zamieszkują. Podniecałem się jak nigdy i bałem, że to co zastaniemy okaże się mniej atrakcyjne. Nie potrafię znaleźc słów, którymi mógłbym opisac to co widzę, a powietrze, powietrze pachnie konstancińską solanką...

Marv odwiedza Muncha

2007-10-20T01:08:00.002-05:00

Piszę do Was z nieba, a podróż ciekawsza niż się mogliśmy spodziewać. Nad Vágar, lilipucią wyspą, będącą jedynym owczym lądowiskiem, trzaskają wściekłe pioruny. Złowroga aura daje się we znaki dwóm nieustraszonym podróżnikom z Polski. Hav i ja, w tym miejscu nie należy zapomnieć także o kilkudziesięciu Farerach, zostajemy zawróceni do krainy szybów naftowych, niezdeflorowanych lasów, ojczyzny Muncha (nie jestem wyposażony w stosowne umlałty), Ibsena, jego dzikiej kaczki, kraju, którego czerwono granatowo białą flagę (biel jest znikoma), rozsławiają Rosenborg Trondheim i Valerenga Oslo (pamiętny dwumecz z Wisłą z przed kilku lat, Valerenga wygrywa konkurs rzutów karnych, bodaj najsłabszy występ Żurasia i Franka) - jednym zdaniem lecimy przenocować w Norwegii. Śpijcie spokojnie.

JD

2007-10-19T00:55:00.000-05:00

Wiem, że będzie mi piekielnie trudno ukryć fakt, iż wzoruję się na tej postaci. Panie, panowie, po lewej spoczywa Joen Danielsen, poeta, mentalny punk, relikt farerskiej lingwistyki, dinozaur atlantyckiego rocka alternatywnego, zwany na nasz użytek JD (czyt. Dżej Di) - (numer buta 52).

Góðan dag

2007-10-18T15:40:00.003-05:00

Ściskam Was mocno, a za pośrednictwem kabla dołączam nieśmiało wiadra deszczu i ocean owczego łajna, które z godnością dnia każdego na kalosz przyjmuję.

Pozostaję w stosunkach, marv.